Смаляны. Самая цікавая вёска Ўсходняй Беларусі

смольяны орша

Вёска Смаляны мае насычаную, поўную гістарычных падзей спадчыну. Гэта можна знайсці не толькі ў розных папяровых крыніцах, але і пабачыць сваімі вачыма. Менавіта тут захаваліся рэшткі касцёла, царквы ды нават замка. І ўсё гэта XVII — XVIII стагоддзяў. А калі да гэтага яшчэ дадаць ровар ды прыгажосць перадзімовага марознага надвор’я, то ўвогуле выходзіць выдатная вандроўка.

Бліжэйшы да вёскі чыгуначны прыпынак знаходзіцца досыць далёка ад Мінска, таму ехаць да яго трэба каля трох с паловай гадзін на электрычцы. Але, што б не казалі ворагі гэтых не вельмі ўтульных цягнікоў, яно таго варта.

Пачалося ўсё з раніцы на прыпынку Галошаўка. Тут выйшаў толькі я адзін, і ўжо літаральна праз хвіліну быў толькі я і ровар. Цягнік імчаў далей да Воршы(канешне, калі яго хуткасць можна назваць імчаннем).

прырода
Крыху марозная ранiца

Калі весці гаворку пра ранішную тэмпературу, то было каля 5-7мі градусаў холаду. Ну калі мой велакампутар не падманвае. Таму, каб адразу не змерзнуць, а холад ужо адчуваўся, трэба было адразу рухаць наперад.

С цягам часу крыху пацяплела, а таму я не мог не спыняцца перад прыгожымі восеньскімі краявідамі.

прырода
Марозец

А калі ў лесе паглядзець уверх, то і ўвогуле можна заўважыць карціну, не зусім звыклую для мясцовая прыроды. Раптоўна, нашыя вечназялёныя дрэвы ператвараюцца ў сапраўдныя пальмы.

прырода
Пальмы

Неўзабаве даехаў і да Смалян. Калі казаць пра яго паходжанне, то заснавана гэтае мястэчка было ў 1484 годзе.

Першае цікавае месца — касцёл Найсвяцейшай Панны Марыі (XVII ст.) у стылі віленскага барока.

касцёл смаляны, костел смольяны
Касцёл Найсвяцейшай Панны Марыі

Зараз ён знаходзіцца ў жудасным стане, нават адсутнічае дах.

касцёл смаляны, костел смольяны
Касцёл Найсвяцейшай Панны Марыі

А мясцовая моладзь(ці ўжо не моладзь) клапоціцца аб навакольным асяроддзі і складуе смецце менавіта тут.

касцёл смаляны, костел смольяны
Смецце паўсюль

Не змог утрымаць сябе і зрабіў фатаздымак накшталту таго, які перамог на конкурсе фатаграфій беларускіх курсаў «Мовананова». Ня цяжка заўважыць, як дах становіцца тварам з вялікімі вачыма і шырока расчыненым ротам. Здаецца, што гэты твар жадае нешта паведаміць з сваіх шматлікіх успамінаў.

касцёл смаляны, костел смольяны
Твар касцёла

Пры жаданні можна падняцца па крутой, але не працяглай, лесвіцы на другі паверх
касцёл смаляны, костел смольяны

У некаторых месцах нават крыху правалілася падлога

касцёл смаляны, костел смольяны
Разбурэнні ў касцёле

А вось як касцёл выглядае з боку рэштак былога манастыра, які зараз наўпрост у руінах.

касцёл смаляны, костел смольяны
Касцёл ў Смалянах

Калі казаць пра тыя будынкі, якім больш пашанцавала — то гэта Царква Праабражэння Гасподняга, якая датуецца XVIII стагоддзем.

смаляны царква, смольяны церковь
Царква Праабражэння Гасподняга

Адсюль можна выдатна разгледзіць рэшткі замка Белы Ковель XVII ст, які быў пабудаваны па загаду князя Сямёна Сангушкі.

белы ковель, белый ковель
Белы Ковель

Нажаль, у XVIII стагоддзі пад час вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай і Вялікай Паўночнай вайны замак прыйшоў у заняпад, і знаходзіўся ўжо ў руінах.

белы ковель, белый ковель
Замак Белы Ковель

Захавалася толькі адна вежа, а таму вельмі цяжка ўявіць, як усё ж такі выглядаў замак.

белы ковель, белый ковель
Вежа замка

Выгляд рэштак яшчэ з аднаго боку

белы ковель, белый ковель
Рэшткі замка

Тое малае, што можа сведчыць пра колішні выгляд замка — гэта роў з вадою вакол вялікага плошчы зямлі, якая напэўна раней і належыла замку.

белы ковель, белый ковель
Роў вакол замка

Цікавы факт, але нават не войны канчаткова разбурылі замак. А новы гаспадар расейскі сенатар Сямёнаў прадаў замак на цэглу. Яшчэ дакладна вядома, што менавіта з гэтай цэглы і была пабудавана Царква Святога Аляксея, якая па нейкай гістарычнай іроніі таксама ў заняпадзе.

смаляны царква, смольяны церковь
Царква Святога Аляксея

смаляны царква, смольяны церковь
Унутры царквы

Купал царквы вельмі сіметрычны і, сапраўды, ўраджвае

смаляны царква, смольяны церковь
Купал царквы

А вось побач з царквою знаходзіцца капліца Сямёнавых. Здаецца, гэта не проста супадзенне.

смаляны царква, смольяны церковь
Капліца Сямёнавых

На зваротнай дарозе ўсё так жа шанцавала з надвор’ем. Дзіўна, яшчэ некалькі дзён таму было адносна цёпла, а зараз рэкі ды азёры былі пад моцным льдом.

беларусь фото
Возера пад ільдом

Увогуле накруціў каля 50 км, што не вельмі і шмат, калі параўноўваць с папярэднімі вандроўкамі. Але халодны вецер у гэты раз не вельмі спрыяў.

А хачу закончыць, як бы гэта пафасна не гучала з майго боку, радкамі Якуба Коласа(ды амаль адпаведным вершу фатаздымкам), якія калісьці прачытаў на камяні, недалёка ад аднаго з яго музеяў.

Колькі шуму ў нашым збожжы,
Спеву і гаворкі!
Як вы мілы, як прыгожы,
Родныя пагоркі!

пагоркі
Родныя пагоркі

Лістапад 2015

Добавить комментарий